Bölümler

Bitki Zararlıları Bölümü

Bölüm Tanıtımı ve Görevleri

Tarım ürünlerinde bulunan zararlılar ve bunlarla savaşım yollarını araştırmak amacıyla 15 Şubat 1931 yılında kurulmuş olan Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü'nde Entomoloji konusundaki çalışmalar aynı yıl başlamıştır. Kuruluşundan bu yana Entomoloji Laboratuvarı olarak çalışmalarına devam eden Ziraat Yüksek Mühendisleri; böcekler, akarlar, nematodlar, bazı memeliler ve kuşlar üzerinde çalışmalarını ilk 10 yıl az sayıdaki personel ile yürütmüştür. Daha sonra personel sayısının artması ile birlikte "Entomoloji Bölümü" adı altında laboratuvarlar oluşturularak başarılı çalışmalar sürdürülmüştür. 

Bitki Zararlıları Bölümünün Görevleri aşağıda kısaca özetlenmiştir:

  1. Kültür bitkilerinde sorun olan böcekler, akarlar, nematodlar, memeliler ve kuşların teşhisi, yayılışı ve mücadele metotlarını belirlemek,
  2. Araştırma projeleri yürütmek ve elde edilen sonuçları eğitim ve bilimsel yayınlarla uygulamaya sunmak,
  3. Bölgeye özgü böcekler, akarlar, nematodlar, memeliler ve kuşların koleksiyonunu yapmak,
  4. Uluslararası organizasyonlarda görev almak, AB uyum yasaları çerçevesinde bitki sağlığı yönünden projeler hazırlamak ve yürütmek,
  5. Uluslararası ve ulusal kongreler, workshoplar ve toplantılar düzenlemek, bunlara bildirilerle katılmak,
  6. Uluslararası ve ulusal dergilerde raportörlük yapmak,
  7. Böcekler, akarlar, nematodlar, memeliler ve kuşlar ile ilgili Zirai Mücadele Teknik Talimatları, Entegre Mücadele Teknik Talimatları ve Standart İlaç Deneme Metotları hazırlamak,
  8. Bakanlığın Bitki Koruma Ürünlerini Ruhsatlandırma ve Bitki Karantinası gibi çeşitli komisyonlarında görev almak,
  9. Karantina organizmaları ile ilgili zararlı risk analizlerini yapmak ve bu konuda Bakanlığımıza danışmanlık hizmeti vermek,
  10. Kurum çalışmalarında başta üniversite olmak üzere ihracatçı birlikleri ve diğer kurumlarla işbirliği yapmak,
  11. Gerektiğinde pestisitlerin ve biyoteknik materyalin biyolojik etkinliklerini araştırmak,
  12. Çalışma konuları ile ilgili uygulama kuruluşlarında bitki koruma alanında çalışan teknik personele eğitim vermek, kitap, kitapçık, çiftçi broşürü v.b. hazırlamak,
  13. Ziraat Fakültelerinde okuyan öğrencilere staj eğitimi vermek,
  14. Bölge çiftçileri için ücretsiz danışmanlık yapmak,
  15. Çiftçilerimiz için Bakanlığımızca hazırlanan YAYÇEP programlarına entomoloji konuları ile ilgili eğitimler ve yayın hazırlamak,
  16. Pestisitlerin doz düşürme veya artırma çalışmalarını yapmak,
  17. Yurtdışından Türkiye'ye deneme ve ticari amaçla gelen bitkisel materyali karantina yönünden incelemek,
  18. Türkiye'de meyve fidanlarının sertifikalandırılması ile ilgili analizler yapmak.

Meyve ve Bağ Zararlıları Laboratuvarı

Meyve ve Bağ Zararlıları Laboratuvarı, 1931 yılından beri Ege Bölgesi'nin önemli ürün gruplarında görülen zararlılar ile ilgili çalışmalar yürütmektedir. Yapılan çalışmalar sonucunda; başta elma, turunçgil, zeytin, şeftali, kiraz ve incir olmak üzere bir çok üründe önemli bulgular elde edilmiş ve uygulamaya verilmiştir. Elde edilen veriler ışığında entegre mücadele projeleri yapılmış ve tahmin uyarı uygulamaları bölge çiftçilerine aktarılarak pestisit kullanımı en aza indirilmiştir. Dünyada yapılan güncel araştırmalara paralel biyoteknik, biyolojik mücadele ve organik tarım çalışmaları yapılarak bölge çiftçisine aktarılmıştır. Şu an itibariyle başta İhracatçı Birlikleri ve üniversiteler olmak üzere birçok kurumla işbirliği halinde projeler yürütülmektedir. Türkiye'nin Akdeniz meyvesineği ile bulaşık olması nedeniyle başta Japonya olmak üzere Uzakdoğu ülkeleri Türkiye'den hiçbir yaş meyve ve sebze almamaktadır. İhracatçı Birlikleri desteğiyle Enstitümüz Meyve ve Bağ Zararlıları Laboratuvarı tarafından yürütülen araştırmalar 2009 yılında sonuçlanarak 2010 yılında ihracat başlamıştır. Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü'nün yaptığı bilimsel çalışma Türkiye'de bir ilk olup tüm ülke yararına sonuçlanmıştır.

Bağ Zararlıları ile ilgili Salkım güvesi, bağ thripsleri, kırmızı örümcekler, maymuncuk, unlubit gibi mücadele edilmediğinde ürün alınmasını engelleyen ve üreticiyi ekonomik anlamda zarara uğratan bağ zararlılarının biyolojisi, doğal düşmanları, yayılışı, zararı ve mücadelesi konularında çalışılmış; elde edilen sonuçlar uygulamaya aktarılmıştır. Ayrıca laboratuvarın çalışma konusu olan üzümsü meyvelerden çilek alanlarındaki faunistik çalışmalar tamamlanmış, çileklerde zararlı Maymuncuk türlerinin biyolojileri, zarar şekli ve biyolojileri üzerine etki eden abiyotik faktörler incelenmiştir. Münferit bitki koruma projelerinin yanı sıra yetiştirici kuruluşlarla işbirliği yapılan Organik Sultani Çekirdeksiz Üzüm Yetiştiriciliği ve Organik Şaraplık Üzüm yetiştiriciliği projelerinde bağ zararlılarının yönetimi ve popülasyon değişimleri konusunda görev alınmıştır. Ana zararlı olan Salkım güvesi' ne karşı Tahmin-Uyarı Sistemi uygulamaya aktarılmıştır. Yumurtaya etkili preparatların Tahmin-Uyarı sistemi içerisinde kullanım zamanı pratiğe verilmiştir. Çevre dostu Bacillus thuringiensis'li preparatların Ege Bölgesi'nde Salkım güvesi mücadelesinde ilk kez kullanım zamanı, uygulama şekli ve dozu belirlenmiştir. Bağ maymuncukları ile kimyasal mücadeleye alternatif mekanik mücadele metodu uygulamaya verilmiştir. Salkım güvesi ile mücadelede insektisit kullanımına alternatif bir yöntem olan çiftleşmeyi engelleme tekniği başarılı bulunarak ilk kez uygulamaya aktarılmıştır. Bu projenin devamı niteliğinde çiftleşmeyi engelleme yöntemi Ege Bölgesi'nde özellikle organik üzüm yetiştiriciliği yapan üretici ve firmalarla işbirliği içerisinde toplam 7000 da alana yaygınlaştırılmıştır. Tüm araştırma çalışmalarının sonuçları baz alınarak 1995 yılından itibaren bağda Entegre mücadele projesi yürürlüğe konmuştur. Bu projenin 5'er yıllık 3 dilimi uygulama kuruluşları ile işbirliği içinde yürütülmüştür. Araştırma projelerinden elde edilen yeni bulgulara da Entegre mücadele programlarında yer verilmektedir. "Manisa ve İzmir ili Bağ Alanlarında Salkım güvesi'nin Doğal Düşmanlarının ve Doğal Etkinliklerinin Belirlenmesi Projesi" ele alınmış, proje kapsamında yumurta parazitoiti Trichogramma euproctidis ve T. brassicae ilk kez zararlının yumurtalarında saptanmıştır.

Karantina zararlısı Çiçek thripsi'nin İhracat sırasında meyve ve sebzelerde saptanması durumunda bulaşık ürünlerin dönmesi ve ülkemizin ihracatının engellenmesi nedeniyle yaşanan sıkıntılar üzerine yürütülen "İhracata Yönelik Sofralık Üzüm ve Çilekte Sorun Olan Frankliniella occidentalis'in Depo Koşullarındaki Mücadelesi Projesi" kapsamında, Yuvarlak Çekirdeksiz üzüm ve Camarosa çilek çeşidinde fosfin (PH3) gazının zararlının tüm biyolojik dönemlerinde %100 ölüm meydana getirdiği doz ve süresi belirlenmiştir. Bu çalışmadan elde edilen veriler ışığında 'Depolanan yaş meyve ve sebzede Frankliniella occidentalis Pergande (Thysanoptera: Thripidae) için fumigasyon standart ilaç deneme metodu' hazırlanmıştır.

Hububat, Ambar ve Genel Zararlılar Laboratuvarı

Hububat zararlıları konusunda, 1931 yılından beri Ege Bölgesi hububat alanlarında görülen zararlılar ile ilgili çalışmalar yürütülmektedir. Şimdiye kadar yürütülen çalışmalar ile bölge hububat alanlarında bulunan zararlılar ve bu zararlıların mücadelesine yönelik önemli bulgular elde edilmiş ve uygulamaya verilmiştir. Ülkemiz buğday tarımının en önemli zararlısı olan Süne'nin mücadelesine yönelik olarak zararlının Ege Bölgesindeki kışlakları, türleri, bulunuş oranları, doğal düşmanları ve mücadeleye esas biyolojik kriterleri tespit edilmiştir. Bu kapsamda her yıl düzenli olarak enstitümüz sorumluk alanındaki (Balıkesir, Çanakkale, Manisa, Uşak, Denizli, Aydın, Muğla, İzmir, Kütahya) illerinde teknik elemanlara eğitimler düzenlenmiş ve " Ege Bölgesinde Süne Mücadelesi" isimli kitap hazırlanarak teknik elemanlara dağıtılmıştır. Buğday ve mısır entegre mücadele projeleri yapılmış, birçok çiftçi ile birlikte bu çalışmalar yürütülmüş ve kazanımlar entegre teknik talimat kitapçıkları ile ülke tarımına sunulmuştur. Dünyada yapılan güncel araştırmalara paralel olarak yürütülen biyoteknik ve biyolojik mücadele çalışmaları bölge çiftçisine aktarılmıştır. Son yıllarda yürütülen ülkesel süne projesi kapsamında Ege bölgesi koşullarında Süne (Eurygasterspp. Heteroptera: Scutelleridae)'ninbuğday'da meydana getirdiği ürün kayıpları ve buna bağlı olarak kimyasal mücadelede baz olarak alınması gereken ekonomik zarar eşikleri belirlenmiştir.

Ambar Zararlıları ile ilgili çalışmalar1941 yılındanbu yana sürdürülmektedir. Denizli ve Uşak illerinde, depolanmış baklagillerde bulunan Bruchidaefamilyası türleri ve zararları üzerinde araştırmalar konulu proje yürütülmüştür. Manisa ve İzmir illerinde depolanmış kuru üzümlerde zarar yapan Lepidoptera ve Coleopteratakımlarına bağlı türler, yaygınlık ve yoğunluklarının belirlenmiştir.

Genel Zararlılar laboratuvarı; bölgenin çözüm bekleyen problemlerinin artmasıyla laboratuvarın yeniden kurulması zorunlu hale gelmiştir.

Sebze, Yem, Endüstri ve SüsBitkileri Zararlıları Laboratuvarı 

Sebze ve yem bitkileri zararlıları konusunda, Ege Bölgesinde yemeklik baklagillerde, lahanada, enginar, hıyar, domates, patlıcan, patates, kabak ve hıyar gibi sebzelerde ülkesel ve bölgesel araştırmalar yürütülmüş bu sebzelerde sorun olan ekonomik öneme sahip olan zararlılar saptanarak bunlara karşı mücadele yöntemleri geliştirilerek ürün kaybı önlenmiştir.

Örtüaltı sebze yetiştiriciliğinde yürütülen entegre mücadele projesinde, Ege Bölgesi örtüaltı yetiştiriciliğinde zararlılara karşı çok az veya hiç ilaç kullanılmadan ürün elde edilmiştir. Bu proje çerçevesinde geliştirilen biyoteknik yöntemler içinde değerlendirilen kitlesel yakalamada oldukça etkin olan sarı yapışkan tuzaklar, Ege bölgesinde yaygın bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır. FAO tarafından desteklenen bir araştırmada da örtüaltı domates yetiştiriciliğinde kimyasal girdiyi en aza indirmek için entegre mücadele araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılması, üreticilere uygulamalı olarak öğretilmesi ve yayımının yapılması amacıyla Muğla-Fethiye İlçesinde 2002-2003 yıllarında örtüaltı domates yetiştiriciliğinde çalışmalar yürütülmüştür. Muğla'da örtüaltı domates yetiştiriciliğinde, 2002-2004 yıllarında, entegre ürün yönetim programının oluşturulması amacıyla ele alınan bir diğer projede de üniversite ve özel sektör işbirliği yapılmış bir çok alt disiplin bir arada çalışmış,  araştırmalar sonucunda örtü altı domates yetiştiriciliğinde Entegre Ürün Yönetimi programı belirlenmiştir.

TÜBİTAK tarafından desteklenen Ülkesel Patates Tohumluk Üretim Sisteminin Geliştirilmesine yönelik bir araştırma projesi kapsamında 2005-2009 yıllarında  Kütahya, Burdur ve Isparta'da zararlılar yönüyle çalışmalar yapılarak patates tohumluk üretim alanının belirlenmesine katkı sağlanmıştır. 

Enstitümüz  Sebze ve Yem Bitkileri Zararlıları Laboratuvarı koordinatörlüğünde yürütülen "Ülkesel Tuta absoluta (Lepidoptera:Gelechiidae) projesi" kapsamında 2011-2014 yıllarında çalışılan alt projelerle zararlının yayılışı, doğal düşmanları, biyoteknik mücadele yöntemleri belirlenmiştir.. Biyoteknik yöntemler kapsamında Ege Bölgesinde İzmir ve Manisa illerinde tarla domates yetiştiriciliğinde feromon+su tuzakları, Muğla'da örtüaltı domates yetiştiricliğinde feromon+su ve feromon+ışık+su tuzaklarının T.absoluta'ya karşı Kitle Halinde Tuzakla Yakalama kapsamında etkinlikleri belirlenerek, sonuçlar üreticilerin kullanımına sunulmuştur.

Endüstri ve süs bitkileri zararlıları laboratuvarı tarafından Ege Bölgesi'nde pamuk, tütün, ayçiçeği, haşhaş ve susam gibi endüstri bitkileri ile nergis, gül, karanfil ve kasımpatı gibi süs bitkilerinde araştırmalar yürütülmüş, sorun olan ve ekonomik öneme sahip zararlıların biyolojisi, doğal düşmanları, yayılışı, zararı ve mücadelesi konularında çalışılarak elde edilen bulgular uygulamaya aktarılmıştır.

Pamukta ekonomik öneme sahip zararlılardan Pamuk yaprakbiti Aphis gossypii (Glov.) (Hemiptera: Aphididae)'nin biyolojisi ve popülasyon değişimini etkileyen faktörler çalışılarak, elde edilen veriler zararlının mücadelesinde uygulamaya aktarılmıştır.

Pamukta entegre mücadele projeleri yapılmış, bu çalışmalardan elde edilen bulgular Ege Bölgesi üreticilerine yapılan eğitimlerle aktarılmış, Entegre Mücadele Teknik Talimatı kitapları hazırlanarak ülke tarımına sunulmuştur. 

Tütün zararlıları ile ilgili üretici kitapçığı hazırlanarak Ege Bölgesi üreticilerinin yararlanması sağlanmıştır. Tıbbi ve aromatik bitkilerden kekik bitkisinin Denizli ve Manisa İllerindeki ana zararlısı ve ekonomik öneme sahip diğer zararlı türleri tespit edilmiştir.

Karaburun İlçesi için önemli bir gelir kaynağı olan nergisin önemli sorunlarından nergis soğan sineklerine karşı üreticiler arasında yaygınlık bulmayan sıcak su uygulamasının etkili bir mücadele yöntemi olduğu, demonstrasyon çalışmalarıyla gösterilmiştir.

Ege Bölgesi'nde yaygın ekim alanı olan farklı pamuk çeşitlerinde emici böceklerin popülasyon değişimi ile verim ve kaliteye etkileri ile ilgili proje çalışması tamamlanmıştır.  Emici böceklere karşı pamuk çeşit tercihinin tüylülük özelliklerine göre yapılarak Entegre mücadele programlarında kullanılabilmesi için emici böceklere karşı çeşitlerin tüylülük özelliklerine göre tercih edilmesi ortaya konmuştur.

Ayrıca laboratuvarda, dünyada yapılan güncel araştırmalara paralel olarak pamuk ve kesme çiçeklerde kaioromon ve yapışkan tuzakların birlikte kullanımı ile thrips türlerine karşı biyoteknik mücadele çalışmaları devam etmektedir. 

Nematoloji Laboratuvarı

Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Nematoloji Laboratuvarı bünyesinde 1960'lı yıllardan bu yana pek çok survey çalışması yürütülmüştür. Bu çalışmalar daha sonraki yıllarda yapılan kapsamlı projelere temel oluşturmuştur. Projeler kapsamında, meyve ve bağlarda sorun olan Kök-ur nematodları, Turunçgilnematodu (Tylenchulussemipenetrans), Kamalı nematodlar (Xiphinemaspp.)'ın kurulu bahçe ve fidanlıklardaki bulaşıklık durumları araştırılmış, çeşit çalışmaları yapılmıştır. Patates dikim alanlarında Patates çürüklük nematodu (Ditylenchusdestructor) ve Patates kist nematodları (Globoderaspp.) ile ilgili çalışmalar yürütülmüştür. Bölgedeki sebze seralarında üreticilerin en büyük problemlerinden biri olan Kök-ur nematodları ile mücadelede solarizasyonun etkisi araştırılmış, metil bromid uygulama dozunun azaltılması amacıyla seralarda kullanılmak üzere orgalloy katkılı polietilen örtü denenmiş ve oldukça etkili sonuçlar alınmıştır. Bölgemiz çeltik üretim alanlarında önemli bir sorun olan karantina zararlısı Çeltik beyaz uç nematodu (Aphelenchoidesbesseyi)'nun mücadelesi üzerine yapılan çalışmalarda, sıcak su yöntemi kullanılarak bulaşık tohumlardaki nematodların %100 öldürülmesi sağlanmıştır. Çalışmanın önemli bir çıktısı da, projeden elde edilen veriler doğrultusunda söz konusu nematodun tohumluk çeltik sertifikasyonuna esas hastalık ve zararlılar listesine dahil edilmiş olmasıdır.

Laboratuvar personeli, Tarım Bakanlığı destekli projelerin yanı sıra Avrupa Birliği'ne uyum çerçevesinde yürütülen Twining projesi, TUBİTAK ve Dünya Bankası gibi dış kaynaklı projelerde aktif olarak görev almıştır. Bu sayede elde edilen imkanlarla laboratuvarın alet-ekipman yönüyle altyapı donanımı da kuvvetlendirilmiştir.

Bitki Hastalıkları Bölümü

Bölüm Tanıtımı ve Görevleri

"Bitki Hastalıkları Bölümü" Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü'nün ilk kurulduğu yıllarda "Fitopatoloji Laboratuvarı" olarak çalışmalarını sürdürmüştür. Daha sonra "Bitki Hastalıkları Bölümü" olarak çalışmalarına devam etmiştir. Bölümümüz 5 laboratuvardan oluşmaktadır.  

Bitki Hastalıkları Bölümünün Görevleri aşağıda kısaca özetlenmiştir:

  1. Kültür bitkilerinde hastalıklara neden olan fungal, bakteriyel ve viral etmenlerin tespiti ve tanısını yapmak, bu etmenlerin yayılışını ve mücadele yöntemlerini belirlemek,
  2. Araştırma projeleri yürütmek, elde edilen sonuçları bilimsel yayınlarla ve eğitimlerle uygulamaya sunmak,
  3. Uluslararası organizasyonlarda görev almak, AB uyum yasaları çerçevesinde bitki sağlığı yönünden projeler hazırlamak ve yürütmek,
  4. Uluslararası ve ulusal kongreler, workshoplar ve toplantılar düzenlemek, bunlara bildirilerle katılmak,
  5. Uluslararası ve ulusal dergilerde raportörlük yapmak,
  6. Bitki hastalıkları ile ilgili "Zirai Mücadele Teknik Talimatları", "Entegre Mücadele Teknik Talimatları ve Çiftçi broşürleri hazırlamak,
  7. Bakanlığın Bitki Koruma Ürünlerini Ruhsatlandırma ve Bitki Karantinası gibi çeşitli komisyonlarında görev almak,
  8. Karantina organizmaları ile ilgili zararlı risk analizlerini yapmak ve bu konuda Bakanlığımıza danışmanlık hizmeti vermek, ayrıca karantinaya tabi hastalıkların saptanmasında hızlı teşhis yöntemlerini geliştirmek,
  9. Kurum çalışmalarında başta üniversite olmak üzere ihracatçı birlikleri ve diğer kurumlarla işbirliği yapmak,
  10. Gerektiğinde bitki koruma ürünlerinin biyolojik etkinliklerini araştırmak,
  11. Çalışma konuları ile ilgili uygulama kuruluşlarında bitki koruma alanında çalışan teknik personele eğitim vermek, kitap, kitapçık, çiftçi broşürü v.b. hazırlamak,
  12. Ziraat Fakültelerinde okuyan öğrencilere staj eğitimi vermek,
  13. Üreticilere danışmanlık yapmak,
  14. Çiftçilerimiz için Bakanlığımızca hazırlanan YAYÇEP programlarına fitopatoloji konuları ile ilgili eğitimler ve yayın hazırlamak,
  15. Pestisitlerin doz düşürme veya artırma çalışmalarını yapmak,
  16. Damızlık ana materyal üreten kuruluşların, sertifikasyon yönetmeliğine uygun olarak bitki hastalıkları yönünden kontrollerini ve analizlerini yapmak,
  17. Uygulama kuruluşlarından ve üreticilerden gelen sorunları değerlendirerek çözüm yollarını araştırmak,
  18. Karantina kapsamında üretim materyallerinin ithalat ve ihracatında zararlı organizmalar yönüyle analizlerini yapmak.

Viroloji Laboratuvarı

Viroloji laboratuvarı, 1950'li yıllardan itibaren Ege bölgesinde yetiştirilen kültür bitkilerinde görülen virüs hastalıkları ile ilgili çalışmalar yürütmektedir.

Laboratuvar ilk yıllarda, virüsten ari patates tohumluğu yetiştirilmesi, virüsten ari temiz Amerikan asma anaçlıkları elde edilmesi ve turunçgil damızlık bahçelerinin kurulmasına yönelik çalışmalara öncülük etmiştir.

Laboratuvarda halen biyolojik, serolojik (ELISA) ve moleküler yöntemler (PCR) kullanılarak bitki virüslerinin tespiti ve tanısı yapılmaktadır. Bu çalışmaları yürütecek laboratuvar ekipmanı ve bilgi birikimi mevcuttur.

Laboratuvar personeli, Tarım Bakanlığı destekli projelerin yanı sıra AB'ye uyum çerçevesinde yürütülen Twining projesi, TUBİTAK ve DPT gibi dış kaynaklı projelerde aktif olarak görev almıştır. Son yıllarda laboratuvarda yürütülmüş ve devam eden bazı araştırma konuları aşağıda verilmiştir:

  1. Sert çekirdekli meyve ağaçlarında hastalık oluşturan virüslerin belirlenmesi,
  2. Ege bölgesinde yetiştirilen II. ürün mısır üretim alanlarında bazı viral etmenlerin saptanması,
  3. Örtüaltı sebze yetiştiriciliğinde virüs hastalıklarının belirlenmesi, Türkiye ve bölgemiz için ilk kayıt olan virüslerin saptanması,
  4. Ülkesel patates tohumluk üretim sisteminin geliştirilmesi projesi kapsamında patates virüs hastalıkları ile ilgili çalışmalar,
  5. Ege bölgesinde kabakgil üretim alanlarında virüs hastalıklarının tespiti, hastalık oranlarının ve bazı kabakgil çeşitlerinin virüs hastalıklarına reaksiyonlarının belirlenmesi,
  6. Ege bölgesinde asma virüs hastalıklarının belirlenmesi ve moleküler yöntemlerle tespiti
  7. Ege bölgesinde Sert çekirdekli meyve ağaçlarında Sharka hastalığının mevcut durumunun belirlenmesi,
  8. Ege bölgesinde zeytin virüs hastalıklarının tanılanması, yaygınlık oranlarının belirlenmesi ve meyve kalite özelliklerine etkilerinin araştırılması,
  9. Patates ekiliş alanlarında Patates Y Virüsü (PVY) ırklarının tespiti ve mücadele yönetimine esas olacak verilerin belirlenmesi,
  10. Bazı incir çeşitlerinde virüsten ari ön temel üretim materyalinin elde edilmesi ve sertifikalı fidan üretimine yönelik araştırmalar.

Bakteriyoloji Laboratuvarı

Bakteriyoloji laboratuvarı 1960'lı yılların başında kurulmuş olup altyapı ve bilgi birikimi açısından güçlü bir birimdir. Laboratuvar ekipmanları her türlü bitkisel materyalde bitki patojeni bakterilerin tespit ve tanısı için yeterlidir. Tespit ve tanıda gelişmiş ülkelerde uygulanan klasik, biyolojik, serolojik (ELISA, IFAS) ve moleküler (PCR) yöntemler kullanılmaktadır. Gelişen teknolojiye ayak uydurmak amacıyla laboratuvar çalışanları ulusal ve uluslar arası laboratuvarlarda periyodik eğitimler almışlardır. Bazı bakteriyel etmenlerin ülke için ilk tespitleri laboratuvar teknik elemanları tarafından gerçekleştirilmiştir.

Laboratuvarın faaliyetleri ve görevleri arasında aşağıdaki konular yer almaktadır:

Laboratuvar çalışanları Tarım Bakanlığı destekli projelerin yanı sıra AB'ye uyum çerçevesinde yürütülen Twining projesi ve TUBİTAK, DPT gibi dış kaynaklı projelerde aktif olarak görev almıştır.

Laboratuvarda yürütülen araştırma konularından bazıları aşağıda verilmiştir.

  1. Ateş Yanıklığı (Erwinia amylovora) hastalığının yaygınlığı, çeşit reaksiyonları, kimyasal ve entegre mücadelesi, tahmin uyarı modelleri;
  2. Kök kanseri (Agrobacterium tumefaciens)'in biyolojik kontrolü,
  3. Asma kök uru (Agrobacterium vitis)'in çeşit reaksiyonları,
  4. Domates öz nekrozu hastalığının etiolojisi, çevresel faktörlerin etkisi, çeşit reaksiyonları ve mücadelesi,
  5. Domates ve patateste Ralstonia solanacearum etmeninin Ege bölgesindeki durumunun belirlenmesi vb.

Yapılan çalışmalar sonucunda bakteriyel hastalıkların mücadelesine yönelik önemli bulgular elde edilmiş ve pratiğe verilmiştir. Laboratuvarın öncülüğünde 2009 yılında EPPO (Avrupa ve Akdeniz Bitki Koruma Örgütü)'nün Bakteriyel Hastalıklar Paneli ve Avrupa Fitobakteriyologlar Birliği toplantısı Enstitüde düzenlenmiştir.

Meyve ve Bağ Hastalıkları Laboratuvarı

Meyve ve Bağ Hastalıkları konusunda, 1931 yılından itibaren bölge sorunlarının saptanması ve çözümüne yönelik araştırma projeleri yürütülmektedir. Ancak Meyve Hastalıkları ve Bağ Hastalıkları laboratuvarlarının kuruluşu 1940 yılında gerçekleşmiştir. 2003 yılından beri de Meyve ve Bağ Hastalıkları Laboratuvarı olarak hizmet verilmektedir.

Laboratuvar, yeterli seviyede laboratuvar ekipmanına ve gelişmiş ülkeler düzeyinde bilgi birikimine sahiptir. Hastalık etmenlerinin tanısı klasik yöntemlerle yapılmaktadır. Bazı etmenlerin moleküler olarak da tanılanmasıyla ilgili çalışmalar yürütülmektedir.

Laboratuvarımız araştırıcıları tarafından elmanın en önemli hastalığı olan elma karalekesi (Venturia inaequalis) ve Bağ mildiyösü (Plasmopara viticola) hastalığının kontrolünde uygulanacak tahmin-uyarı sistemi araştırılmış ve sonuçlar uygulamaya aktarılmıştır. Bölgemizde her iki hastalığın mücadelesi tahmin uyarı sistemlerinden faydalanılarak yapılmaktadır.

Laboratuvar teknik elemanları tarafından bazı fungal etmenlerin ülke için ilk tespitleri gerçekleştirilmiştir.

Laboratuvar çalışanları Tarım Bakanlığı destekli projelerin yanı sıra TUBİTAK projelerinde de aktif olarak görev almıştır. Son yıllarda laboratuvarda yürütülmüş ve devam eden bazı araştırma konuları aşağıda verilmiştir.

  1. Kestane Kanseri (Cryphonectria parasitica) Hastalığının biyolojik mücadelesinde kullanılan hipovirulent ırkların belirlenmesi, mücadelesindeki performansının saptanması ve doğal koşullarda hastalığın biyolojik kontrolü,
  2. Ege Bölgesindeki bağlarda Petri ve Kav hastalığına neden olan fungal etmenlerin moleküler yöntemlerle saptanması ve mücadelesi üzerine araştırmalar,
  3. Bağlarda Petri hastalığı (Phaeoacremonium oleophilum, Phaeomoniella chlamydospora)'nın Mücadelesi Üzerine Araştırmalar,
  4. Manisa ilinde Zeytin halkalı leke hastalığının (Spilocaea oleaginea (cast.)) Mücadelesinde farklı ilaçlama zamanlarının etkililiğinin ve erken uyarı modelinin kullanım olanağının araştırılması,
  5. Bağda Külleme Hastalığına (Erysiphe necator Schw.) karşı farklı ilaçlama programlarının etkililiğinin belirlenmesi,
  6. Çilekte Külleme Hastalığına neden olan fungal etmenin moleküler yöntemlerle tanısı ve alternatif kimyasallar kullanarak mücadele olanaklarının araştırılması,
  7. İzmir ve Manisa illerinde kirazlarda hasat sonrasında meyve çürüklüklerine neden olan fungal etmenlerin saptanması, yaygınlık oranlarının belirlenmesi ve mücadele olanaklarının araştırılması,
  8. Nar (Punica granatum L.)'da hasat sonrası meyve çürüklüklerine neden olan Alternaria türlerinin moleküler tanısı, etiolojisi ve mücadelesi.

Yapılan çalışmalar sonucunda hastalıkların mücadelesine yönelik önemli bulgular elde edilmiş ve sonuçlar uygulamaya aktarılmıştır.

Sebze, Yem Bitkileri, Endüstri ve Süs Bitkileri Hastalıkları Laboratuvarı

Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsünün kuruluş yıllarından beri Ege Bölgesi'nde Sebze ve yem bitkileri konusunda araştırma faaliyetlerini yürütmektedir. Sebze ve Yem Bitkileri Hastalıkları Laboratuvarı'nın yürüttüğü temel çalışmalardan bazıları aşağıda verilmiştir.

  1. Bazı hastalıklara karşı Erken Tahmin Uyarı modellerinin denenmesi çalışmaları,
  2. Hastalıklarla mücadelede kimyasal mücadeleye alternatif biyolojik mücadele çalışmaları yürütülmektedir.

Endüstri ve süs bitkileri konusunda ise başta pamuk olmak üzere, aşağıda verilen bazı araştırma projeleri yürütülmüştür.

  1. Türkiye'de Verticillium dahliae'da patotip çeşitliliğinin belirleme çalışmasında,  iki patotip bulunmuş ve bunlar uluslararası referans strainlerle döken ve dökmeyen olarak tanılanmıştır. Yaprağını döken izolatların %93'ü Ege bölgesinden, dökmeyen izolatların %77'si ise Çukurova ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden elde edilmiştir. Ege bölgesi izolatlarının diğer bölge izolatlarına göre daha virulent olduğunu ortaya konmuştur. Türkiye'de aynı patotip grubu içerisinde virulenslikte bölgesel farklılıkların bulunduğunu ortaya koyan ilk çalışmadır.
  2. Süs bitkileri konusunda bazı hastalıkların Türkiye için ilk tanıları bu laboratuvarda gerçekleştirilmiştir.

Hububat Hastalıkları Laboratuvarı

Hububat hastalıkları laboratuvarında, buğday, çeltik, mısır, arpa ve çim bitkilerinde hastalık oluşturan etmenlerin biyolojisi, yaygınlığı ve mücadelesi üzerinde çalışmalar yapılmaktadır. Laboratuvarda yürütülen araştırma konularından bazıları aşağıda verilmiştir.

  1. Güney Marmara Bölgesinde Fusarium türlerinin mısırda oluşturduğu sap ve koçan çürüklüğü hastalıkları ile oluşan mikotoksinlerin durumu ve bu hastalıklarla mücadele amacıyla dayanıklılık kaynaklarının saptanmasına yönelik araştırma projesi
  2. Balıkesir ve Çanakkale ı̇llerinde çeltik kök çürüklüğüne neden olan fusarium türlerinin saptanması, yaygınlık oranlarının belirlenmesi ve mücadelesine yönelik araştırmalar
  3. Ege Bölgesinde buğday kök çürüklüğüne neden olan fungal etmenlerin belirlenmesi ve mücadelesine yönelik çalışma projesi
  4. Ege Bölgesi buğday ekiliş alanlarında görülen Septorya yaprak lekesi hastalığının yaygınlığı, patotiplerinin ve bazı çeşitlerin reaksiyonlarının belirlenmesi konulu araştırma projesi
  5. Arpada görülen hastalıkların belirlenmesi ve mücadelesine yönelik çalışmalar
  6. Çim alanlarında görülen fungal etmenlerin belirlenmesi ve mücadelesi üzerinde çalışmalar yürütülmektedir.
  7. Laboratuvarda yürütülmüş çalışmalarda bazı fungal etmenlerin ülke için ilk tespitleri gerçekleştirilmiştir.

Biyolojik Mücadele Bölümü

Bölüm Tanıtımı ve Görevler:

Araştırma kuruluşlarında ilk olarak Biyolojik Mücadele Laboratuvarı, Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nde 1965 yılında kurulmuş ve halen Biyolojik Mücadele Bölümü olarak faaliyet göstermektedir.

1966-2019 yıllarında şube olarak kültür bitkilerinde faydalıların, fauna ve yayılışı, biyolojisi ve tüketimi, populasyon değişimleri, kitle üretimi, salımı, etkinlikleri ve pestisitlerin faydalı böceklere yan etkisi konularında 25'den fazla araştırma projesi sonuçlandırılmıştır.

Biyolojik Mücadele Bölümü'nün Görevleri:

Araştırma konuları:

  1. Parazitoidler, Predatörler, Entomopatojenler ve Antagonist etmenler,
  2. Kültür bitkilerinde sorun olan zararlıları, hastalıkları ve yabancı otlarla Biyolojik mücadele,
  3. Entegre Mücadele araştırmaları,
  4. Biyolojik Mücadele etmenlerinin korunması ve teşvik edilmesi,
  5. Biyolojik Mücadele etmenlerinin kitlesel üretimi ve kullanımı,
  6. Pestisitlerin faydalı organizmalara yan etkileri ile ilgili araştırma projeleri yürütmektir.

Diğer konular:

  1. Biyolojik Mücadele, Entegre Mücadele ve Pestisitlerin faydalı organizmalara yan etkileri ile ilgili standart deneme metotları ve teknik talimatlar hazırlamak ve eğitimler düzenlemek;
  2. Ülkemize ithal edilen, biyolojik mücadele etmenlerinin ruhsatlandırılması ile ilgili işlemlerin incelenmesidir.

İlaç, Alet, Toksikoloji ve Yabancı Ot Bölümü

Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü'nün emirleri ile 2018 yılında ise Zirai Mücadele İlaçları, Zirai Mücadele Makinaları ve Yabancı Ot bölümleri birleştirilerek İlaç, Alet, Toksikoloji ve Yabancı Ot Bölümü adını almıştır. Bölüm çatısı altında yer alan üç birimin tanıtım ve görevleri aşağıda yer almaktadır.

Zirai Mücadele İlaçları ve Toksikoloji Birimi

1991 yılında Fizyoloji ve Toksikoloji Şubesi adı altında faaliyetine başladı. Laboratuarda ilk aşamada Ege Tütün İhracatçıları Birliği'nin isteği üzerine Tütünde EBDC kalıntı analizleri ile çalışmalara başlanmıştır. Bu şubede yürütülen EBDC kalıntı analiz sonuçları Amerika'daki Reynolds Tobacco Company'nin analiz sonuçlarıyla doğrulanmıştır. Ege Bölgesinin kalıntı haritasının ortaya çıkarılması amacıyla 1991 yılında İzmir, Aydın, Denizli, Balıkesir, Muğla ve Manisa illerini kapsayan 147 paçal ile 640 üretici örneği taranmıştır. Bu çalışmaya bağlı olarak EBDC' li bir preparatın son ilaçlamayla hasat arası süresinin saptanması için ilk proje çalışması başlatılmıştır. 1999 Yılında ilaçlama aletleri konusu, Zirai Mücadele Alet ve Uygulama Teknikleri Şubesinin kurulması ile bu şubeden ayrılmış ve Fizyoloji ve Toksikoloji Şubesi, Mücadele İlaçları Şubesi olarak değiştirilmiştir.

Mücadele İlaçları ve Toksikoloji Biriminin görevleri aşağıda kısaca özetlenmiştir:

 
  1. Araştırma projeleri yürütmek ve elde edilen sonuçları eğitim ve bilimsel yayınlarla uygulamaya sunmak,
  2. Uluslararası organizasyonlarda görev almak, AB uyum yasaları çerçevesinde bitki sağlığı yönünden projeler hazırlamak ve yürütmek,
  3. Uluslararası ve ulusal kongreler, workshoplar ve toplantılar düzenlemek, bunlara bildirilerle katılmak,
  4. Uluslararası ve ulusal dergilerde raportörlük yapmak,
  5. Zirai Mücadele Teknik Talimatları, Entegre Mücadele Teknik Talimatları ve Standart İlaç Deneme Metotları hazırlamak,
  6. Bakanlığın Bitki Koruma Ürünlerini Ruhsatlandırma ve CODEX gibi çeşitli komisyonlarında görev almak,
  7. Risk analizlerini yapmak ve bu konuda Bakanlığımıza danışmanlık hizmeti vermek,
  8. Kurum çalışmalarında başta üniversite olmak üzere ihracatçı birlikleri ve diğer kurumlarla işbirliği yapmak,
  9. Gerektiğinde pestisitlerin ruhsata esas denemelerde pestisit kalıntısı ve pestisit direncine  etkilerini araştırmak,
  10. Çalışma konuları ile ilgili uygulama kuruluşlarında bitki koruma alanında çalışan teknik personele eğitim vermek, kitap, kitapçık, çiftçi broşürü v.b. hazırlamak,
  11. Ziraat Fakültelerinde okuyan öğrencilere staj eğitimi vermek,
  12. Bölge çiftçileri için ücretsiz danışmanlık yapmak,
  13. Çiftçilerimiz için Bakanlığımızca hazırlanan YAYÇEP programlarına pestisitlerle ile ilgili eğitimler ve yayın hazırlamak,
  14. Pestisitlerin doz düşürme veya artırma çalışmalarını yapmak,
  15. Ülkesel Maksimum Kalıntı Limitlerinin belirlenmesine yönelik çalışmalarda görev almak,
  16. Yoğun kullanılan pestisitlerdeki direnç gelişiminin tespitine yönelik çalışmalar yürütmektir.

Zirai Mücadele Makinaları Birimi

Zirai Mücadele Makinaları Birimi’nin amacı, bitkisel üretimde hastalık, zararlı ve yabancı otlara karşı yapılan kimyasal mücadelenin tekniğine uygun, ekonomik ve çevre kirliliğini en aza indirecek şekilde yapılması için gerekli koşulların sağlanması konularında araştırma ve geliştirme faaliyetlerini yürütmektir.

Zirai Mücadele Makinaları Biriminin görevleri aşağıda kısaca özetlenmiştir:

 

  1. Uygulama yapılacak hedefin çeşidine göre doğru ilacı seçmek, doğru zamanda, uygun dozlarda ve doğru ekipmanla uygulanmasını sağlamak,
  2. Mücadelede ilaçlama verimliliğini artırmak için ürüne ve hastalık/zararlı türüne uygun yeni ekipman geliştirmek veya var olan makinaların geliştirilmesi ve kullanımına ilişkin araştırma ve geliştirme çalışmalarını yürütmek,
  3. Makinaların en uygun işletme koşullarında çalıştırılmalarını sağlamak,
  4. Makinaların ayar ve bakımlarını yapmak,
  5. Bitki koruma makinalarının seçimi, kalibrasyonu ve kullanımı ile makina bakımı ve güvenlik tedbirleri konusunda eğitimler düzenlemek,
  6. Teknolojik gelişmelere paralel olarak daha etkili ve duyarlı tekniklerin ülkemiz koşullarında uygulamaya aktarılabilmesi amacıyla projeler geliştirilmek ve yürütmek,
  7. İlaç ruhsatlandırma çalışmaları kapsamında makina kullanımı açısından denemeleri denetlemek,
  8. Bitki koruma makinalarının kullanımı ile ilgili "Zirai Mücadele Teknik Talimatları", "Entegre Mücadele Teknik Talimatları ve Çiftçi broşürleri hazırlamaktır.

Ayrıca;

  1. Fluorometrik yöntemler ile iz maddesi analizi,
  2. Görüntü analiz yöntemleriyle kaplama oranı, damla çapı ve dağılımı ile ilgili analizler,
  3. Bitki koruma makinalarının kalibrasyonu,
  4. Yaprak alan ölçümü.
  5. Solidworks programı ile katı modelleme ve 3D yazıcı ile tuzak prototiplerinin imalatı ile igili çalışmalar yürütülmektedir.

Yabancı Ot Birimi

Tarım ürünlerinde bulunan Yabancı Ot ve bunlarla mücadele yollarını araştırmak amacıyla 15 Şubat 1931 yılında kurulmuş olan Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü’nde 1932 yılında yabancı otlarla ilgili çalışmalar başlamıştır. Kuruluşundan bu yana Yabancı Ot Laboratuvarı olarak çalışmalarına devam eden Ziraat Yüksek Mühendisleri; yabancı otlar ve mücadelesi üzerine kısıtlı sayıdaki personel ile yürütmüş, günümüzde de başarılı çalışmalar sürdürülmektedir.

Yabancı Ot Biriminin görevleri aşağıda kısaca özetlenmiştir:

 
  1. Kültür bitkilerinde sorun olan yabancı otların teşhisi, yayılışı ve mücadele metotlarını belirlemek,
  2. Araştırma projeleri yürütmek ve elde edilen sonuçları eğitim ve bilimsel yayınlarla uygulamaya sunmak,
  3. Bölgeye özgü yabancı ot ve tohum koleksiyonunu yapmak,
  4. Uluslararası organizasyonlarda görev almak, AB uyum yasaları çerçevesinde bitki sağlığı yönünden projeler hazırlamak ve yürütmek,
  5. Uluslararası ve ulusal kongreler, workshoplar ve toplantılar düzenlemek, bunlara bildirilerle katılmak,
  6. Uluslararası ve ulusal dergilerde raportörlük yapmak,
  7. Yabancı Ot ile ilgili Zirai Mücadele Teknik Talimatları, Entegre Mücadele Teknik Talimatları ve Standart İlaç Deneme Metotları hazırlamak,
  8. Bakanlığın Bitki Koruma Ürünlerini Ruhsatlandırma ve Bitki Karantinası gibi çeşitli komisyonlarında görev almak,
  9. Karantina organizmaları ile ilgili zararlı risk analizlerini yapmak ve bu konuda Bakanlığımıza danışmanlık hizmeti vermek,
  10. Kurum çalışmalarında başta üniversite olmak üzere ihracatçı birlikleri ve diğer kurumlarla işbirliği yapmak,
  11. Gerektiğinde herbisit materyalin biyolojik etkinliklerini araştırmak,
  12. Çalışma konuları ile ilgili uygulama kuruluşlarında bitki koruma alanında çalışan teknik personele eğitim vermek, kitap, kitapçık, çiftçi broşürü v.b. hazırlamak,
  13. Ziraat Fakültelerinde okuyan öğrencilere staj eğitimi vermek,
  14. Bölge çiftçileri için ücretsiz danışmanlık yapmak,
  15. Çiftçilerimiz için Bakanlığımızca hazırlanan YAYÇEP programlarına yabancı otlarla ile ilgili eğitimler ve yayın hazırlamak,
  16. Herbisitlerin doz düşürme veya artırma çalışmalarını yapmak,
  17. Yurtdışından Türkiye'ye deneme ve ticari amaçla gelen bitkisel materyali karantina yönünden incelemektir.
Yabancı Ot Laboratuvarında, 1932 yılından bu yana Ege Bölgesi'nin önemli ürün gruplarında görülen yabancı ot ile ilgili çalışmalar yürütülmektedir. 1963 yılında bakanlık emirleri ile Yabancı Ot Laboratuvarı bölüm haline getirilmiştir. 2017 yılında bakanlık emirleri doğrultusunda İlaç, alet ve toksikoloji bölümleriyle birleştirilerek tek bölüm haline getirilmiş, söz konusu bölüm içerisinde Yabancı Ot Birimi olarak çalışmalarına devam etmektedir.
İlk yıllar yapılan çalışmalarla bölgede bulunan yabancı ot türleri belirlenmiş, alınan örneklerden herbaryum ve tohum kolleksiyonları oluşturulmuştur. Günümüze kadar sürdürülen çalışmalar sonucunda; bölge ekonomisinde önemli bir çok üründe sorun olan yabancı otlar ve mücadelesi ile ilgili araştırmaklar yürütülmüş ve önemli bulgular elde edilmiş ve uygulamaya verilmiştir. Elde edilen veriler ışığında entegre mücadele projeleri yapılmış ve bölge çiftçilerine aktarılarak herbisit kullanımına dikkat çekilmiştir. Entegre Mücadele Teknik Talimatı kitapları hazırlanarak ülke tarımına sunulmuştur.
Dünyada yapılan güncel araştırmalara paralel olarak alternatif mücadele, parazit yabancı otlar, organik tarım ve direnç konularında çalışmalar yapılmaktadır. Bölgemizin önemli ihracat ürünlerinden olan tıbbi ve aromatik bitkilerden kekikte, Denizli ve Manisa İli üretim alanlarındaki yabancı ot türleri tespit edilmiş, mücadele olanakları araştırılmıştır. Yaprağı yenen sebzelerde yoğun üretimin yapıldığı İzmir İlinde üretici problemine istinaden  maydanoz, roka, dereotu ve tere alanlarında yabancı ot türleri belirlenmiş, mücadelesine yönelik veriler elde edilmiştir. Üniversite ve tarım kuruluşlarının parazit yabancı otlarla ilgili yürütülen Ülkesel projede yer alınmış, bölgemizde patates, domateste canavar otu türlerinin belirlenmesi ve mücadelesine yönelik çalışılmış, elde edilen sonuçlar çiftçilere aktarılmıştır. Ayrıca patlıcanda da parazit yabancı otlarla ilgili çalışmalar yürütülmektedir. Bölge tarımında  önemli bir yere sahip buğday üretiminde yabancı otlarda herbisitlere karşı direnç oluşumu tespit edilmiştir. 2001-2007 yıllarında yürütülen çalışmada; Sinapis arvensis L. (Yabani hardal)'in Sulfosulfuron grubundan chlorsulfurona oluşturduğu dayanıklılık ortaya konmuştur. 2015 yılından bu yana da buğdayda Lolium rigidum yabancı ot türünün ALS ve ACCase grubu herbisitlere oluşturduğu direnç ile ilgili çalışmalar yürütülmektedir. Yine Bölge ekonomisinde önemli bir ürün olan Bağ alanlarında, organik ve konvansiyel üretimde mücadele yöntemleri araştırılmıştır. Çalışmalar sonucu hazırlanan lifletler üreticilerin kullanımına sunulmuştur. Bakanlığımız organizasyonunda hazırlanan 'Türkiye İstilacı Bitkiler Kataloğu' kitabına katkı sağlanmıştır.
''