Toprak, Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından yürütülen Küresel Toprak Paydaşlığı / Küresel Toprak Ortaklığı (Global Soil Partnership- GSP) kapsamında oluşturulan Küresel Toprak Laboratuvar Ağı'na (Global Soil Laboratory Network - GLOSOLAN) ülkemiz adına dâhil edilmiş olup, GLOSOLAN sistemi içerisinde Ulusal Referans Laboratuvarı (National Reference Laboratory - NRL) olarak görev yapmaktadır.
GLOSOLAN, FAO öncülüğünde toprak analiz laboratuvarlarında veri kalitesinin artırılması, analiz yöntemlerinin uyumlaştırılması, laboratuvarlar arası teknik iş birliğinin geliştirilmesi ve sürdürülebilir toprak yönetimi için güvenilir toprak verilerinin üretilmesi amacıyla oluşturulmuş uluslararası bir laboratuvar ağıdır.
Enstitümüz; 1950'li yıllardan bu yana toprak, gübre, su ve bitki analizleri alanında sahip olduğu kurumsal birikim, kalite yönetim sistemi, akreditasyon altyapısı, yeterlilik testlerine katılımı ve laboratuvarlar arası karşılaştırma çalışmalarındaki tecrübesiyle ülkemizin GLOSOLAN sürecindeki koordinasyonunda önemli bir görev üstlenmektedir.
Bu kapsamda Enstitümüz;
• Türkiye adına toprak analizlerinde Ulusal Referans Laboratuvarı olarak görev yapmakta,
• GLOSOLAN faaliyetlerinin ulusal düzeyde koordinasyonuna katkı sunmakta,
• Toprak analizlerinde kalite güvencesi ve güvenilir veri üretimini desteklemekte,
• Laboratuvarlar arası iş birliği, kapasite geliştirme ve bilgi paylaşımı süreçlerinde aktif rol almakta,
• Uluslararası standartlara uygun analiz yöntemlerinin yaygınlaştırılmasına katkı sağlamaktadır.
Türkiye'de GLOSOLAN üyeliği, 2019 yılında İzmir Enstitüsü laboratuvarının katılımıyla genişlemeye başlamış, 2022 yılında diğer laboratuvarların da sürece dâhil olmasıyla kademeli olarak güçlenmiştir. Bugün TAGEM'e bağlı 10 enstitünün toprak analiz laboratuvarı GLOSOLAN üyesi olup, kamu ve özel sektör laboratuvarlarıyla birlikte ülkemizde 20'den fazla toprak analiz laboratuvarı GLOSOLAN ağı içerisinde yer almaktadır.
Bu çerçevede, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) koordinasyonunda, Toprak, Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü ev sahipliğinde 10-11 Şubat 2026 tarihlerinde Ankara'da GLOSOLAN Ulusal Çalıştayı düzenlenmiştir. Çalıştayda, TAGEM'e bağlı GLOSOLAN üyesi laboratuvarlar arasında teknik iş birliğinin güçlendirilmesi, bilgi paylaşımının artırılması, laboratuvar kapasitelerinin geliştirilmesi ve toprak analizlerinden elde edilen verilerin kalitesinin yükseltilmesi konuları ele alınmıştır.
Çalıştay kapsamında GLOSOLAN'ın güncel yapısı, üye laboratuvarlardan beklentiler, Ulusal Referans Laboratuvarının sorumlulukları, geçmiş ve devam eden faaliyetler ile ulusal ve uluslararası iş birliği imkânları değerlendirilmiştir. Ayrıca toprak analiz laboratuvarlarının, sürdürülebilir toprak yönetimi, gıda güvenliği, doğal kaynakların korunması ve tarımsal politika süreçleri için güvenilir bilimsel veri üretimindeki kritik rolü vurgulanmıştır.
Toprak, Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü sahip olduğu bilgi birikimi, kalite altyapısı ve uluslararası ağlarla kurduğu güçlü iş birlikleri sayesinde, ülkemizde toprak analizlerinde kalite güvencesinin güçlendirilmesi, laboratuvar kapasitelerinin geliştirilmesi ve sürdürülebilir toprak yönetimine yönelik güvenilir veri üretiminin yaygınlaştırılması çalışmalarına kararlılıkla devam edecektir.
FAO'nun web sitesinde yayımlanan İngilizce habere aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz:
https://www.fao.org/global-soil-partnership/resources/highlights/detail/en/c/1758461/
