​Enstitümüz 1924 yılında özel idareye bağlı olarak fidanlık ismiyle kurulmuş, 1945 yılında Bakanlığa bağlanmıştır. 1949 yılında Deneme İstasyonu Müdürlüğü kurulmuştur. 25 Aralık 1969 yılında Zirai Araştırma Enstitüsü olan kuruluşumuz, 1 Mayıs 1987 tarihinden itibaren de Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü adıyla Havza Araştırma Enstitüsü olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.

Enstitümüz bölgenin tarımsal özellikleri dikkate alınarak, belirlenmiş ürün veya ürün gruplarınca bölgeye yönelik araştırmalar yapmakta, özellik arz eden konularda ülke geneli seviyesinde proje merkezi görevlerini yürütmektedir. Özellikle Trakya’da ana ürün olarak ekimi yapılan ayçiçeği, çeltik, buğday ve arpa bitkilerinde ıslah ve adaptasyon çalışmaları ile bölge koşullarına uygun yüksek verimli ve kaliteli çeşitler geliştirmek, bu çeşitlerin gerekli yetiştirme tekniği çalışmalarını yürütmek, ana ürünlerin yanında, bölge için uygun diğer alternatif bitkileri tespit etmek, enstitüce geliştirilen, bölgeye uyum sağlayan ve birim alandan daha fazla gelir getiren bitkilerin çiftçilerce ekimini sağlayarak, bölge çiftçilerinin gelir düzeylerini arttırmak için yoğun olarak çalışmaktadır. Ayrıca 1987 yılından itibaren bitki hastalıkları ve zararlıları yönünden kendisine verilen Marmara-Trakya Bölgesinin Tarla Bitkilerinde Zirai Mücadele Araştırma çalışmalarını da yürütmektedir.